Erotokritos , Vitsentzos Kornaros ~ Ερωτόκριτος, Βιτσέντζος Κορνάρος

kornarosErotokritos (Greek Ερωτόκριτος=judged by Eros ) is a romance composed by Vitsentzos Kornaros in early 17th century Crete. It consists of 10,012 fifteen-syllable rhymed verses (the 12 last verses refer to the poet). Its themes are love, honour, friendship and courage. It is written in characteristic Cretan language and rhyme, similar to traditional mantinades.
Erotokritos still remains a popular classic work, largely due to the music that accompanies it. Several groups of (well known) Cretan musicians have put selected parts of the poet to music, resulting in beautiful and extremely Cretan exposures of musical art, often searching the edges of the local musical tradition. One of these is heard at this blog.
The most accurate information about Kornaros’ origin comes from the last verses of Erotokritos where he says that his first name is Vitsentzos and his family name Kornaros, that he was born in Sitia and that he got married at Kastro (Heraklion). Here is the translation of the 12 last verses of the poem, that Kornaros writes about himself:

ERWTOKRITOS  ENGLISH  ONOMA KORNAROU

Here  you can read a summary of the poem that takes place in Ancient city – Kingdom of Athens (or Classical Athens) but the world he describes does not respond to a specific historical period. It has references to Classical Greece but has many happenings of Western Europe, like the tourney contest, and the Byzantine Empire that existed many years after Classical Athens.

The story of Erotokritos  in brief

Part 1 verses: 1 – 2216
Herakles, the king of Athens and his wife give birth to Aretoussa. Their consultant’s son, Erotokritos, falls in love with Aretoussa. He is not allowed to tell her about his sentiments as he is not a noble man and she is the daughter of the King. Therefore he goes at her window and sings for her at night. The lady falls in love with the singer that she does not know who he is. Herakles learns about the singer and sends his guards to arrest him. Erotokritos kills them all and among them he kills his best friend while defending himself. Erotokritos understands that his love will give trouble to him and his family and decides to leave for Chalkida, a city close to Athens, to forget Aretoussa. When Erotokritos is away, his father gets ill and Aretoussa visits him. She enters Erotokritos’ room and discovers her picture and the verses that she heard at nights. When Erotokritos comes back, he cannot find either the picture or his papers with the verses. He asks and learns that the only person who entered his room when he was gone, was Aretoussa. He realizes that Aretoussa knows who he is and being afraid that he might be in trouble, he pretends to be ill and stays at home. To make him understand that she has  feeling for him, Aretoussa sends a basket of apples to Erotokritos.

Erotokritos set to music  The Wheel of  Destiny  ( part 1)

Part 2 verses: 1 – 2464
King Herakles organizes a  contest for Aretoussa to have fun. Many noble men comes from all over the world (that was known then) to compete with each other. The winner is Erotokritos.

Part 3: verses  1 – 1760
Erotokritos and Aretoussa start meeting each other at her window. She says to him to go and ask her to get married. As expected, the King is furious about Erotokritos’ daring and he expatriates him. At the same time the King of Byzantine Empire asks Arestousa to be his wife. The girl gets engaged to Erotokritos without letting anybody know about it before he leaves  the city of Athens.

Aretoussa’s lamenting song ( part 1)

Part 4 versesι: 1 – 2022
Aretoussa refuses to marry  the King of the Byzantine Empire and her father puts her in prison with her nanny. Three years later when enemies threaten Athens, Erotokritos disguises himself and takes part to the battle to help save the city of Athens. He rescues the King and he gets injured.

Part 5 verses: 1 – 1550
The King wants to thank the wounded stranger who saived him and says to Erotokritos that he wants him to marry his daughter. Aretoussa refuses again, even when she meets Erotokritos as she does not understand who he is. Erotokritos tests her love and at the end he reveals his identity to her. The King accepts Erotokritos to be the husband of Aretoussa and later Erotokritos becomes the King of Athens.
Sources: Erotokritos @ wikiCretan literature (15th – 17th centuries)

                                                                                          …………………………...ღ…ღ…ღ..……………………………

kornarosO Ερωτόκριτος είναι μία έμμετρη μυθιστορία που συντέθηκε από τον Βιτσέντζο Κορνάρο στην Κρήτη τον 17ο αιώνα. Αποτελείται από 10.012 (οι τελευταίοι δώδεκα αναφέρονται στον ποιητή) δεκαπεντασύλλαβους ομοιοκατάληκτους στίχους στην Κρητική διάλεκτο. Κεντρικό θέμα του είναι ο έρωτας ανάμεσα σε δύο νέους, τον Ερωτόκριτο (που στο έργο αναφέρεται μόνο ως Ρωτόκριτος ή Ρώκριτος) και την Αρετούσα, και γύρω από αυτό περιστρέφονται και άλλα θέματα όπως η τιμή, η φιλία, η γενναιότητα και το κουράγιο. Ο Ερωτόκριτος πέρασε στην λαϊκή παράδοση και παραμένει δημοφιλές κλασικό έργο, χάρη και στη μουσική με την οποία έχει μελοποιηθεί.
Οι πιο ασφαλείς πληροφορίες για την καταγωγή του Κορνάρου είναι αυτές που δίνει ο ποιητής στο τέλος του έργου του : αναφέρει το όνομα Βιτσέντζος, το οικογενειακό όνομα Κορνάρος, τόπο γέννησης τη Σητεία και το Κάστρο (Ηράκλειο), όπου παντρεύτηκε:

ERWTOKRITOS TELOS  ONOMA KORNAROU

Το έργο διαδραματίζεται στην αρχαία Αθήνα, ο κόσμος όμως που απεικονίζει είναι ένα σύνθετο κατασκεύασμα που δεν ανταποκρίνεται σε κάποια συγκεκριμένη ιστορική πραγματικότητα: παράλληλα με τις αρχαιοελληνικές αναφορές, εμφανίζονται αναχρονισμοί και πολλά στοιχεία του δυτικού κόσμου, όπως η κονταρομαχία. Η υπόθεση χωρίζεται σε πέντε τμήματα και είναι συνοπτικά η εξής:

Α΄ Μέρος: Στίχοι: 1 – 2216
Ο βασιλιάς της Αθήνας Ηράκλης και η σύζυγός του αποκτούν μετά από πολλά χρόνια γάμου μια κόρη, την Αρετούσα. Τη βασιλοπούλα ερωτεύεται ο γιος του πιστού συμβούλου του βασιλιά, Ερωτόκριτος. Επειδή δεν μπορεί να φανερώσει τον έρωτά του, Erwtokritos02πηγαίνει κάτω από το παράθυρό της τα βράδια και της τραγουδά. Η κοπέλα σταδιακά ερωτεύεται τον άγνωστο τραγουδιστή. Ο Ηράκλης, όταν μαθαίνει για τον τραγουδιστή, του στήνει ενέδρα για να τον συλλάβει, ο Ερωτόκριτος όμως μαζί με τον αγαπημένο του φίλο σκοτώνει τους στρατιώτες του βασιλιά. Ο Ερωτόκριτος, καταλαβαίνοντας ότι ο έρωτάς του δεν μπορεί να έχει αίσια έκβαση, ταξιδεύει στη Χαλκίδα για να ξεχάσει. Στο διάστημα αυτό ο πατέρας του αρρωσταίνει και όταν η Αρετούσα τον επισκέπτεται, βρίσκει στο δωμάτιο του Ερωτόκριτου μια ζωγραφιά που την απεικονίζει και τους στίχους που της τραγουδούσε. Όταν εκείνος επιστρέφει, ανακαλύπτει την απουσία της ζωγραφιάς και των τραγουδιών και μαθαίνει ότι μόνο η Αρετούσα τους είχε επισκεφτεί. Επειδή καταλαβαίνει ότι αποκαλύφθηκε η ταυτότητά του και ότι μπορεί να κινδυνεύει, μένει στο σπίτι προσποιούμενος ασθένεια και η Αρετούσα του στέλνει για περαστικά ένα καλάθι με μήλα, ως ένδειξη ότι ανταποκρίνεται στα συναισθήματά του.

Β΄ Μέρος: Στίχοι: 1 – 2464
Ο βασιλιάς οργανώνει κονταροχτύπημα για να διασκεδάσει την κόρη του. Παίρνουν μέρος πολλά αρχοντόπουλα από όλον τον γνωστό κόσμο και ο Ερωτόκριτος είναι ο νικητής.

Γ΄ Μέρος: Στίχοι: 1 – 1760
Το ζευγάρι αρχίζει να συναντιέται κρυφά στο παράθυρο της Αρετούσας. Η κοπέλα παρακινεί τον Ερωτόκριτο να τη ζητήσει από τον πατέρα της. Όπως είναι φυσικό, ο βασιλιάς εξοργίζεται με το «θράσος» του νέου και τον εξορίζει. Ταυτόχρονα φτάνουν προξενιά για την Αρετούσα assets_LARGE_t_420_24363537από το βασιλιά του Βυζαντίου. Η κοπέλα αμέσως αρραβωνιάζεται κρυφά με τον Ερωτόκριτο, πριν αυτός εγκαταλείψει την πόλη

.Δ΄ Μέρος: Στίχοι: 1 – 2022
Η Αρετούσα αρνείται να δεχθεί το προξενιό και ο βασιλιάς τη φυλακίζει μαζί με την πιστή παραμάνα της. Έπειτα από τρία χρόνια, όταν οι Βλάχοι πολιορκούν την Αθήνα, εμφανίζεται ο Ερωτόκριτος μεταμφιεσμένος. Σε μια μάχη σώζει τη ζωή του βασιλιά και τραυματίζεται.

Ε΄ Μέρος: Στίχοι: 1 – 1550
Ο βασιλιάς για να ευχαριστήσει τον τραυματισμένο ξένο του προσφέρει σύζυγο την κόρη του. Η Αρετούσα αρνείται και αυτόν τον γάμο και στη συζήτηση με τον μεταμφιεσμένο Ερωτόκριτο επιμένει στην άρνησή της. Ο Ερωτόκριτος την υποβάλλει σε δοκιμασίες για να επιβεβαιώσει την πίστη της και τελικά της αποκαλύπτεται αφού λύνει τα μαγικά που τον είχαν μεταμορφώσει. Ο βασιλιάς αποδέχεται το γάμο και συμφιλιώνεται με τον Ερωτόκριτο και τον πατέρα του και ο Ερωτόκριτος ανεβαίνει στο θρόνο της Αθήνας.
Source  Ερωτόκριτος  wikipedia      Βιτσέντζος Κορνάρος wiki

ΕRWTOKRITOS  SYNANTHSH ME ARETOYSA

Tου κύκλου τα γυρίσματα, που ανεβοκατεβαίνου,
και του τροχού, π’ ώρες ψηλά κι ώρες στα βάθη πηαίνου
με του καιρού τα αλλάματα, π’ αναπαημό δεν έχου,
μα στο καλό κι εις το κακό περιπατούν και τρέχου,
και των αρμάτω οι ταραχές, όχθρητες, και τα βάρη,
του έρωτα οι μπόρεσες και τση φιλιάς η χάρη,
αυτάνα μ’ εκινήσασι τη σήμερον ημέρα
ν’ αναθιβάλω και να πω τά κάμαν και τά φέρα
‘ς μιάν κόρη κι έναν άγγουρο, που μπερδευτήκα ομάδι
σε μια φιλιάν αμάλαγη, με δίχως ασκημάδι.

Kαι τ’ όνομά τζη το γλυκύ το λέγαν Aρετούσα,
οι ομορφιές τ’ς ήσαν πολλές, τα κάλλη τ’ς ήσαν πλούσα.
Xαριτωμένο θηλυκό την ήκαμεν η φύση,
κι ίσα τζη δεν ευρίσκετο σ’ Aνατολή και Δύση.

Kαι τα’ όνομα του νιούτσικου Pωτόκριτο το λέγα,
ήτονε τα’ αρετής πηγή και τσ’ αρχοντιάς η φλέγα,
κι όλες τσι χάρες π’ ουρανός και τ’ άστρην εγεννήσα,
μ’ όλες τον εμοιράνασι, μ’ όλες τον εστολίσα.

Kι όντεν η νύκτα η δροσερή κάθ’ άνθρωπο αναπεύγει,
και κάθε ζο να κοιμηθεί τόπο να βρει γυρεύγει,
ήπαιρνε το λαγούτον του, κι εσιγανοπορπάτει,
κι εκτύπαν το γλυκιά – γλυκιά ανάδια στο παλάτι.

Aκούστε μελοποιημένο και άλλο απόσπασμα απο τα πιο τραγουδισμένα και αγαπημένα.Παρακάτω ολο το απόσπασμα απ ‘οπου  με έντονα γράμματα και  με μικρές  αλλαγές οι στίχοι του τραγουδιού

Απολαύστε τη βαθια ποιητικότηα του τελους του τραγουδιού    “για σεναν εγεννήθηκε στον κόσμο   το κορμί μου ‘ που λέει  η Ερωφίλη  ¨στον αγαπημένο της Πανάρετο  στο ομώνυμο έργο  του  επίσης Κρητικού Γεωργίου Χορτατση  “Ερωφίλη’

Ερωφίλη.
Τόσες δεν είναι οι ομορφιές, τόσα δεν είν’ τα κάλλη,
μα τούτο εκ την αγάπη σου γεννάται* τη μεγάλη.
Μα γή όμορφή ‘μαι γή άσκημη, Πανάρετε ψυχή μου,
για σέναν εγεννήθηκε στον κόσμο το κορμί μου.

αντί των πραγματικών λόγων  της Αρετούσας :

“.Mα όλα για μένα εσφάλασι, και πάσιν άνω-κάτω,
για με ξαναγεννήθηκεν η Φύση των πραμάτω.

Τα θλιβερά μαντάτα (από το τρίτο μέρος).

EPΩTOKPITOΣ
Λέγει της ο Pωτόκριτος• “Ήκουσες τα μαντάτα,
που ο Kύρης σου μ’ εξόρισε σ’ τση ξενιτιάς τη στράτα;
K’ εφάνη του κ’ εσφάγηκεν ο-γι’ αφορμή εδική μου, 1355
σαν ήμαθε την προξενιάν, που’κουσε του Γονή μου.
K’ έτοιας λογής εμάνισε, τόσο βαρύ του φάνη,
κι ο Kύρης μου απ’ την πρίκαν του λογιάζω ν’ αποθάνει.
Tέσσερεις μέρες μοναχάς μου’δωκε ν’ ανιμένω,
κι απόκει να ξενιτευτώ, πολλά μακρά να πηαίνω. 1360
Kαι πώς να σ’ αποχωριστώ, και πώς να σου μακρύνω,
και πώς να ζήσω δίχως σου στο χωρισμόν εκείνο;
Eσίμωσε το τέλος μου, μάθεις το θες, Kερά μου,
στα ξένα πως μ’ εθάψασι, κ’ εκεί’ν’ τα κόκκαλά μου.
Kατέχω το κι ο Kύρης σου γλήγορα σε παντρεύγει, 1365
Pηγόπουλο, Aφεντόπουλο, σαν είσαι συ, γυρεύγει.
Kι ουδέ μπορείς ν’ αντισταθείς, σα θέλουν οι Γονείς σου
νικούν την-ε τη γνώμη σου, κι αλλάσσει η όρεξή σου.
204″Mιά χάρη, Aφέντρα, σου ζητώ, κ’ εκείνη θέλω μόνο,
και μετά κείνη ολόχαρος τη ζήση μου τελειώνω. 1370
Tην ώρα που αρραβωνιαστείς, να βαραναστενάξεις,
κι όντε σα νύφη στολιστείς, σαν παντρεμένη αλλάξεις,
ν’ αναδακρυώσεις και να πεις• “Pωτόκριτε καημένε,
τά σου’ταξα λησμόνησα, τό’θελες πλιό δεν έναι.”
Kι όντε σ’ Aγάπη αλλού γαμπρού θες δώσεις την εξά σου, 1375
και νοικοκύρης να γενεί στα κάλλη τσ’ ομορφιάς σου,
όντε με σπλάχνος σε φιλεί και σε περιλαμπάνει,
θυμήσου ενός οπού για σε εβάλθη ν’ αποθάνει.
Θυμήσου πως μ’ επλήγωσες, κ’ έχω Θανάτου πόνον,
κι ουδέ ν’ απλώσω μου’δωκες σκιάς το δακτύλι μόνον. 1380
Kαι κάθε μήνα μιά φορά μέσα στην κάμερά σου,
λόγιασε τά’παθα για σε, να με πονεί η καρδιά σου.
Kαι πιάνε και τη σγουραφιάν, που’βρες στ’ αρμάρι μέσα,
και τα τραγούδια, που’λεγα, κι οπού πολλά σου αρέσα’,
και διάβαζέ τα, θώρειε τα, κι αναθυμού κ’ εμένα, 1385
που μ’ εξορίσανε ο-για σε πολλά μακρά στα ξένα.
Kι όντε σου πουν κι απόθανα, λυπήσου με και κλάψε,
και τα τραγούδια που’βγαλα, μες στη φωτιάν τα κάψε,
για να μην έχεις αφορμήν εις-ε καιρόν κιανένα,
πλιό σου να τ’ αναθυμηθείς, μα να’ν’ λησμονημένα. 1390
“Παρακαλώ, θυμού καλά, ό,τι σου λέγω τώρα,
κι ο-γλήγορα μισεύγω σου, κ’ εβγαίνω από τη Xώρα.
Kι ας τάξω ο κακορίζικος, πως δε σ’ είδα ποτέ μου,
μα ένα κερί-ν αφτούμενον εκράτουν, κ’ ήσβησέ μου.
Mα όπου κι αν πάγω, όπου βρεθώ, και τον καιρόν που ζήσω, 1395
τάσσω σου άλλη να μη δω, μουδέ ν’ αναντρανίσω.
Kάλλιά’χω εσέ με Θάνατον, παρ’ άλλη με ζωή μου,
για σένα εγεννήθηκε στον Kόσμον το κορμί μου.
205Oι ομορφιές σου έτοιας λογής το φως μου ετριγυρίσαν,
κ’ έτοιας λογής οι Eρωτιές εκεί σ’ εσγουραφίσαν, 1400
κ’ εις όποιον τόπον κι α’ σταθώ, τα μάτια όπου γυρίσου’,
πράμα άλλο δεν μπορώ να δω παρά τη στόρησή σου.
Kι ας είσαι εις τούτο θαρρετή, πως όντεν αποθαίνω,
χαιρετισμό να μου’πεμπες την ώρα κείνη, γιαίνω.”
ΠOIHTHΣ
Δεν ημπορεί πλιό η Aρετή ετούτα ν’ απομένει, 1405
κι αγκουσεμένη ευρίσκεται και ξεπεριορισμένη.
Kαι λέγει του να μη μιλεί, πλιότερα μη βαραίνει
μιά λαβωμένη τσ’ Eρωτιάς, του Πόθου αρρωστημένη•
APETOYΣA
“Tα λόγια σου, Pωτόκριτε, φαρμάκι-ν εβαστούσαν,
κι ουδ’ όλπιζα, ουδ’ ανίμενα τ’ αφτιά μου ό,τι σ’ ακούσαν. 1410
Ίντά’ναι τούτα τά μιλείς, κι ο νους σου πώς τα βάνει;

“Ερωτόκριτος” (Μέρος Γ’) Ενότητα Γ

 

 77 singers from 40 different places in Attica  sing Erotokritos  in their own special way, their own  hymn to Eros

Του Κύκλου τα γυρίσματα που ανεβοκατεβαίνου
Και του τροχού που ώρες ψηλά κι ώρες στα βάθη πηαίνου,

Και των αρμάτω οι ταραχές, έχθρητες και τα βάρη,
Του Έρωτα η μπόρεση και της φιλιάς η χάρη,

Ετούτα μ’εκινήσασι τη σήμερον ημέρα
ν’αναθιβαλω και να πω τα κάμαν και τα φέρα

Τότες μια άγάπη μπιστική στον κόσμο έφανερώθη
Κ’εγράφτη μέσα στην καρδιά κι ουδέ ποτέ τση έλειώθη.

Και με τιμή ήταν (ήσαν) δυό κορμιά στου πόθου το καμίνι
Και κάμωμα πολλά ακριβό σ’ έτοιους καιρούς εγίνη

Ήκουσες Αρετούσα μου τα θλιβερά μαντάτα,
Που ό κύρης σου μ’ έξόρισε στης ξενιτιάς τη στράτα;

Τέσσερεις μέρες μοναχάς μου’δωκε ν’ανιμένω
Κι άπόκει να ξενίτευτώ,πολλά μακρά να πηαίνω

Και πως να σ’ άποχωριστώ και πως να σου μακρύνω
Και πως να ζήσω δίχως σου στον ξορισμόν έκείνο;

Κατέχω το κι ο κύρης σου γλήγορα σε παντρεύγει
Ρηγόπουλο, αφεντόπουλο, σαν έισ’ έσύ γυρεύει
.
Κι ο κύρης όντε βουληθεί και θε να με παντρέψη
Και δω πως γάμο κτάσσεται και το γαμπρό γυρέψη,

Καλλιά θανάτους εκατό την ώρα θέλω πάρει,
Άλλος παρά ο Ρωτόκριτος γυναίκα να με πάρη.

Παρακαλώ, θυμού καλά, ό,τι σου λέγω τώρα
Και γρήγορα μισεύγω σου, μακραίνω από τη χώρα

Μα όπου κι αν πάγω, όπου βρεθώ και τον καιρό που ζήσω
Τάσσω σου άλλη να μη δω μηδέ ν’ ανατρανίσω

Καλλιά ‘χω εσέ με θάνατο παρ’ άλλη με ζωή μου,
Για σέναν εγεννήθηκε στον κόσμο το κορμί μου.

Τούτο εδώθη σ’ολους μας: ότι κι αν πεθυμούμε,
Μ’ολον οπού ‘ναι δύσκολον, εύκολο το κρατούμε
Κι εύκολα το πιστεύγομε κείνο που μας αρέσει
Και κάθα είς σ’ τούτο μπορεί να σφάλει και να φταίση.

Tα πάθη πια δεν κιλαδεί το πικραμένο αηδόνι,
αμέ πετά πασίχαρο, μ’ άλλα πουλιά σιμώνει.

Ετούτ’ η αγάπη η μπιστική με τη χαρά ετελειώθη
Και πλερωμή στα βάσανα μεγάλη τως εδόθη.

Για τούτο οπού ‘ναι φρόνιμος , μηδέ χαθή στα πάθη
Το ρόδο κι όμορφος αθός γεννάται μες στ’ αγκάθι.

Και κάθα είς που εδιάβασεν εδά κι ας το κατέχη :
Μη χάνεται στον κίνδυνο, μα πάντα ελπίδα άς έχη.

Στάλα τη στάλα το νερό το μάρμαρο τρυπάτο
Εκείνο που μισεί κανείς γυρίζει κι αγαπάτω.

Τα μάτια δεν καλοθωρούν στο μάκρεμα του τόπου
Μα πιο καλά και πιο μακριά θωρεί (βλέπει) η καρδιά του ανθρώπου.

Απ’οτι κάλλη έχει ο άνθρωπος τα λόγια έχουν τη χάρη
Και κάνουσι κάθε καρδιά παρηγοριά να πάρει

Για μένα όλα σφάλουσι και πάσιν άνω-κάτω
Για ΜΕ Ξαναγεννήθηκε η φύση των πραγμάτων.

Για μένα όλα σφάλουσι και πάσιν άνω-κάτω
Για ΜΕ Ξαναγεννήθηκε η φύση των πραγμάτων.

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s